Help! Ik moet op assessment!

Als arbeidspsycholoog bij het bureau Dijk & Van Emmerik heeft Nicoline Hermans al meer dan honderd assessments afgenomen. Dijk & Van Emmerik test zowel sollicitanten en medewerkers bij de overheid als in het bedrijfsleven.'

‘Overheidsinstelllingen kiezen relatief vaak voor een assessment om de geschiktheid of het potentieel van kandidaten in kaart te brengen,' zegt Nicoline Hermans. ‘Een assessment kan ingezet worden tijdens een sollicitatieprocedure maar ook bij een reorganisatie. Als er een nieuwe functie gezocht moet worden voor een werknemer, moet hij vaak eerst op assessment om te testen of hij binnen die functie past.'

Waarom moeten sollicitanten eigenlijk op assessment? Nicoline: ‘Een organisatie stuurt een kandidaat op assessment om extra informatie over de persoon te krijgen. Het is een aanvulling op het sollicitatiegesprek en het cv. Een assessment geeft informatie over het gedrag en het werk- en denkniveau van de kandidaat, en heeft daarom extra voorspellende waarde voor zijn functioneren.

Ook een kandidaat kan zijn voordeel doen met een assessment ‘Je krijgt goed inzicht in je eigen kwaliteiten. Bovendien kunnen sommige opdrachten ook een beter beeld geven van de functie waarop je solliciteert.'

Teamleiders en trainees
Assessments worden bij de overheid op alle lagen en voor allerlei functies afgenomen. Nicoline: ‘We hebben bijvoorbeeld wel eens mensen getest voor de positie van teamleider bij een reinigingsdienst. Dat zijn mensen die op straat begonnen zijn en door willen groeien. Dan wordt er gekeken of zij beschikken over voldoende leidinggevende capaciteiten. Maar ook voor beleidsfuncties worden regelmatig assessments afgenomen. Bij de werving van trainees is een assessment vaak ook een vast onderdeel van de procedure. Daar reageren altijd veel kandidaten op, en door een assessment krijgt de opdrachtgever een goed beeld van de kandidaten en kan hij op grond van duidelijke criteria een selectie maken.

Er is geen specifieke test voor overheidsmedewerkers, maar bij Dijk & Van Emmerik houden ze altijd rekening met specifieke competenties voor een functie of organisatieonderdeel. ‘Het hangt natuurlijk van de functie af, maar als je te maken hebt met politieke belangen dan is bijvoorbeeld organisatiesensitiviteit belangrijk. Je moet begrijpen hoe de politieke verhoudingen liggen en de juiste sleutelpersonen kunnen bespelen.' Een andere belangrijke competentie bij de overheid is integriteit. ‘Dat is natuurlijk lastig te testen want mensen zijn geneigd zich positief voor te doen. Soms voelen mensen zich aangevallen als ze hier vragen over krijgen. Maar trek het je niet persoonlijk aan en bedenk dat dit voor de organisatie waarschijnlijk een belangrijke competentie is.'

Hoe een assessment er uitziet hangt af van het bureau en de functie. Bij Dijk & Van Emmerik duurt een assessment een hele dag. Meestal bestaat een assessment uit een intelligentietest, een lijst met persoonlijkheidsvragen, een praktijksimulatie zoals een rollenspel, en een gesprek met een psycholoog.

Rapport
Komt er uit één dag testen wel een goed beeld van de kandidaat? ‘Over het algemeen herkennen kandidaten zich goed in het rapport dat na het assessment volgt. Als mensen in een stressvolle situatie zitten, vallen ze meestal terug op hun natuurlijke gedrag. Een assessment levert voor de meeste mensen wel wat stress op waardoor zo'n dag een goed beeld geeft van hoe iemand zich in de praktijk gedraagt.
Dat neemt niet weg dat sommige kandidaten zich uiteindelijk niet in het rapport herkennen. Als je op assessment gaat wordt het rapport eerst aan jou als kandidaat voorgelegd. Als je denkt dat het rapport in je nadeel kan werken mag je ook weigeren dat het rapport doorgestuurd wordt naar de opdrachtgever. Maar die zal daarnatuurlijk wel vraagtekens bij plaatsen.

Vaker stuurt een kandidaat een persoonlijke visie mee waarin hij uitlegt waarom hij het niet eens is met het rapport. Een negatief advies hoeft niet altijd tot een afwijzing te leiden, soms wordt de kandidaat toch aangenomen, maar dan bijvoorbeeld met een langere proeftijd.

Nicoline Hermans is arbeidspsycholoog bij Dijk & Van Emmerik, een psychologisch adviesbureau dat diensten biedt op het gebied van HR, zoals assessments en coaching. Naast assessments geeft Nicoline ook therapie aan mensen met werkgerelateerde psychologische klachten. Meer tips van Nicoline over je assessment vind je op Intermediair.nl.