Ministeries mogen maximaal 13% van hun personeelsbudget gebruiken om externe adviseurs en uitzendkrachten in te huren. Het kabinet probeert hiermee een grens te stellen aan tijdelijke inhuur. InOverheid.nl ondervroeg 405 ambtenaren over dit onderwerp. Wat vinden zij van de inhuur van externe medewerkers?
Voordelen van externe inhuur
Ambtenaren zien de voordelen in van tijdelijk ingehuurde krachten. Goede redenen om externen in te huren zijn volgens hen: tijdelijk extra capaciteit inzetten (81%), deskundigheid in huis halen (59%) en een frisse blik van buitenaf vragen (40%). Ambtenaren noemen hun interim-collega's deskundig (84%), integer (84%) en maatschappelijk betrokken (56%). Al met al vindt 70% van de ondervraagden het goed dat de overheid extern personeel inzet.
Terughoudendheid op zijn plaats
Ondanks de voordelen zou de overheid terughoudender mogen zijn met het inzetten van externe krachten. Vier op de vijf (81%) geënquêteerden vindt dat de overheid te veel geld uitgeeft aan tijdelijke medewerkers en 63% noemt het aantal externen (te) veel. Meer dan driekwart (76%) van de ambtenaren vindt bovendien dat de overheid te makkelijk beslist om taken aan externen over te dragen. Volgens 64 % is de overheid zelfs te afhankelijk geworden van tijdelijke krachten.
Complexe vraagstukken
De meerderheid van de ambtenaren (57%) denkt dat externen worden ingezet om vraagstukken op te lossen, waar overheidsmanagers hun vingers niet aan willen branden. Slechts 22% van de ambtenaren vindt echter dat het doorvoeren van complexe veranderingen een goede reden is om een externe kracht aan te trekken. Vier van de vijf ondervraagden is het dan ook niet eens met de stelling: ‘Als een overheidsinstantie een project goed en snel gedaan wil hebben, is externe inhuur de beste optie.'
Oudere ambtenaar kritisch
Vooral oudere ambtenaren zijn kritisch. Ondervraagden van 45 jaar of ouder vinden vaker dat de overheid terughoudend moet zijn dan hun jongere collega's. Ambtenaren tot en met 35 jaar zien vaker de voordelen in van externe inhuur.

Wat ik als extern adviseur bemerk, is dat qua deskundigheid, betrokkenheid en maatschappelijke betrokkenheid externen goed werk kunnen verrichten binnen organisaties. Maar dat het gemak van aantrekken van extern adviseurs en voortdurend verlengen van opdrachten, de eigen medewerkers minder kundig maken of zelfs dat eigen kwaliteit en talent niet of nauwelijks wordt ontwikkeld. Ik ben van mening dat mijn toegevoegde waarde zit in het optimaliseren van beleid door mensen zelf meer inzetbaar te krijgen juist op gebieden zoals HRM, Kwaliteitsmanagement en Competentiemanagement. Bewustmaking en bewustwording hiervan is van essentieel belang.
Door Léon Algra | 12 november 2009 12:52
Zonder externen stort de boel in. Taakstelling, na taakstelling, na taakstelling heeft de rijksoverheid sterk verkleind. Medewerkers hebben daardoor een veel groter takenpakket dat zij nauwelijks aankunnen. Voeg daar de toegenomen vraag vanuit de politiek aan toe (wat kost een Kamervraag ook alweer?) en je hebt een overheid die het werk niet meer aan kan. Externen vullen dat gat in.
Door Ambtenaar | 12 november 2009 13:22
Reguliere functies niet met tijdelijke inhuur invullen en specialisten die je niet structureel nodig hebt inhuren. Verder efficienter werken, pijnlijke beslissingenm zelf nemen en kennis borgen zouden de kosten van inhuur kunnen terugdringen. Uit eigen ervaring weet ik dat dit laatste een illusie is tenzij de Overheid het merendeel van haar personeel vervangt voor een andere type mens. Met de huidige bezetting zal men deze slag nooit maken dus inhuur zal blijven.
Door Harald | 12 november 2009 14:17
Voor bepaalde werkzaamheden is externe inhuur simpelweg onvermijdelijk. Omdat een bepaalde expertise noodzakelijk is voor realisering van een project. Sommige expertise heb je daarnaast te weinig nodig om die zelf in huis te halen. En bepaalde ontwikkelingen gaan dermate snel dat je beter een externe kunt inhuren om er gelijke tred mee te houden (bijv. web-ontwikkelingen). Stel je prioriteiten en bepaal aan de hand daarvan wat je inhuurt dan wel in eigen huis wilt hebben. Een rituele discussie is het wanneer je alles wilt (blijven) doen op een kwalitatief hoog niveau, en tegelijkertijd je inhuur wilt beperken. Kiezen is nu eenmaal verliezen. Minder externen betekent ook minder doen of op een ander kwaliteitsniveau. Overheid - zeg maar wat je wilt! (een andere invalshoek zou kunnen zijn of de her en der gehanteerde tarieven reëel zijn)
Door Jan Jongbloed | 12 november 2009 14:30
De gevraagde tarieven van externen varieren van 60 tot 200 euro per uur. Tarieven tussen de 100 en 150 euro per uur vormen de bulk. Wanneer een inhuur-ambtenaar 2,5 dag werkt aan een (eenvoudige) notitie, dan kost een dergelijke notitie toch al snel € 2000,-. Ik vraag mij af of college's en raden zich dat voldoende realiseren en of er daadwerkelijk zoveel haast is met een dergelijke notitie. Vooral grote gemeenten kunnen volgens mij een verschil maken. Misschien is dit wel een taak voor de VNG. Bundel de vraag en beding een betere prijs. Koop bijvoorbeeld (gezamenlijk) 1.000.000 uur in met een leveringsverplichting. Heeft de leverancier geen interesse hierin...ook goed, maar dan komt hij de eerste 5 jaar niet in aanmerking voor het leveren van externen.
Door Bas | 13 november 2009 13:50
Externe inhuur blijft noodzakelijk daar de ambtelijjke organisatie soms veel meer werk op het bordje heeft liggen dan afgehandeld kan worden. Ook kan een externe meer ervaring en deskundigheid meebrengen. In die zin ben ik het eens met de voorgangers. Wel vind ik dat mensen die langer dan 3 jaar achtereen zijn ingehuurd te lang zijn ingehuurd, oftwel dat dat op een andere wijze moet worden opgevangen. Ook tarieven die boven de 150 per uur liggen zijn m.i. te duur. Het is aan gemeenten om daar alert op te zijn. In enkele gevallen kun je niet anders vanwege de schaarste op de markt, maar door goed verder te kijken kom je ook ZZP'ers met dezelfde ervaringen tegen die het goedkoper kunnen. Als ZZP'er (juridisch adviseur, lline.eu) ben ik niet objectief in deze, maar samen kom je wel tot de gemiddelde opvatting.
Door Orhan Cetin | 29 november 2009 09:20
Het grootste probleem is de bescherming voor ambtenaren. Hierdoor worden externen hoofdzakelijk ingezet als permanente medewerkers. Daardoor betaalt de overheid te veel aan deze 'externen' (lees het detacherende bureau). De overheid wordt dus niet afhankelijk van tijdelijk personeel, maar is wél afhankelijk van medewerkers die extern zijn en vast gedetacheerd worden. Hier is maar één oplossing voor, onstlagrecht voor ambtenaren versoepelen en uitsluitend in het geval van een tijdelijke vacature, tijdelijk project of tijdelijk benodigde expertise externen inhuren. Tijdelijke inhuur prima, geldverkwisting zoals die nu op grote schaal plaatsvindt is volgens mij voor de gemiddelde Nederlandse belastingbetaler onacceptabel.
Door Axel | 07 december 2009 17:05
Mijn conclusie als beleidsadviseur... Op de gebieden: ontwikkeling, capaciteitstekort en innovatie waar geen eigen verantwoording genomen kan of wil worden blijft de externe 'De hulpkracht bij uitstek'. Prijs en leveringcondities zijn onderhandelbaar. Ook bij leveranciers speelt het capaciteitsvraagstuk en de wens tot een optimale bedrijfsvoering.
Door Theo Baijer | 08 december 2009 17:51
werk nu als inhuurkracht bijna 2,5 jaar bij de belastingtelefoon. Hier wordt opleiding na opleiding gegeven aan externen. Maar een uitzicht op een vaste aanstelling is er niet. Dat werkt demotiverend voor de meesten. Het verloop onder deze mensen is enorm.Zelf kom ik uit een opleidingsgroep van 20 mensen waarvan er na een half jaar nog maar 3 aan het werk waren. Dat kost geld en dat kan voorkomen worden door een betere doorstroming. Hoeft niet alles aan te nemen maar als er maar iets meer worden aangenomen dan was het verloop ook minder. En dan na 3 jaar worden wij er uitgegooid.Wat wordt er dan met deze expertise gedaan. Niets, alleen maar weer nieuwe mensen opleiden.
Door Ina | 09 december 2009 15:23
Dat is nou een uitstekend voorbeeld van onacceptabele verkwisting van belastinggeld Ina! Het is van de zotte dat je als overheid een beleid voert dat zo een negatieve invloed heeft op je personeel. Gedemotiveerd personeel, geen toekomstperspectief, groot verloop, meer betalen dan nodig is voor mensen die je 3 jaar in dienst hebt, investeren in trainingen terwijl verloop hoog is en men anders na 3 jaar weg moet. Er is maar één oplossing voor dit probleem & dat is eindelijk het ontslagrecht voor ambtenaren versoepelen. Wanneer je je werk niet goed doet, moet je ontslagen worden. Nu lachen wervingsbureau's zich suf. Op een administratie na geen moeite hoeven doen voor al die mensen die door de overheid ingehuurd worden en er maandelijks voor beloond worden. Zeker wanneer je als overheid moet bezuinigen, wordt het hoog tijd dat je slecht presterende mensen kunt ontslaan (in plaats van dat je ze verplicht een andere baan moet aanbieden). Op die manier is het risico van aannemen van mensen een stuk lager, de zekerheid voor de medewerker die nu nog ingehuurd wordt met jaarcontracten wordt een stuk groter, tenzij je je werk niet goed doet. Lijkt me vrij logisch!
Door Axel | 11 december 2009 16:18
Het onderzoek van InOverheid is voor mij heel herkenbaar. In de praktijk kom ik dezelfde reacties tegen. Wat mij echter tot de dag van vandaag verbaasd is dat er niets mee wordt gedaan. Hoe gaan we het gemeenschapsgeld voor externe reduceren en slimmer inzetten, hoe zorgen we dat we minder externe nodig gaan hebben, hoe gaan we organiseren om leuke opdrachten eerst in te besteden voor dat we naar buiten gaan, hoe gaan we de afhankelijkheid verminderen ? De overheid in het algemeen zou hiervoor een beter beleid moeten ontwikkelen en toepassen en de ambtenaren hiervoor het juiste instrumentarium moeten aanreiken. Edwin Martherus AdviseurMakelaar
Door edwin martherus adviseurmakelaar | 29 december 2009 14:06
Een vergelijking van kosten voor externen vs kosten voor ambtenaren lijkt altijd veel voordeliger uit te pakken voor ambtenaren. Op basis van mijn ervaring als ambtenaar en als extern adviseur durf ik de stelling aan dat de gemiddelde ambtelijke integrale uurprijs van directe productiecapaciteit (inclusief overhead, alle indirecte kosten ed en uitgaande van circa 1200 productieve uren) van een beleidsambtenaar schaal 12 even hoog is als de prijs van een extern adviseur met dezelfde kwalificaties. Kostprijs komt neer op circa 145 Euro per uur. Uiteraard gebaseerd op een globaal en gemiddeld beeld, er zijn verschillen per organisatie.
Door Wam Bless | 15 januari 2010 13:40