Wellicht ook interessant:
De overheid een veilige haven in tijden van crisis? 'Dat beeld klopt niet', zegt Chantal Cunnen van JS Consultancy, een werving- en selectieorganisatie die zich richt op de overheid. 'De reorganisaties in overheidsland buitelen over elkaar heen. Overheden zijn zich aan het omvormen tot klantgerichte organisaties die bedrijfsmatig werken.'
Dat is te zien bij het Rijk, dat de komende jaren met 12.800 ambtenaren moet inkrimpen. En ook lokaal. Bij de gemeente Haarlem verdwenen bijvoorbeeld al 600 banen. De komende tien jaar volgen er nog ongeveer 300.
Failliet
En ook bij de overheid kunnen bepaalde onderdelen wel degelijk 'failliet' gaan, zegt Mark Bressers, directeur van het expertisecentrum Arbeidsmarktcommunicatie Rijk. 'Dit expertisecentrum, dat onder meer de sites werkenbijhetrijk en werkenbijdeoverheid beheert, moet worden betaald uit inkomsten die we zelf genereren. Als dat niet lukt, moet ik de tent sluiten.'
Vacaturestops
Werkgelegenheid bij de overheid is bijna anticyclisch, aldus Bressers. 'Zijn er veel mensen met een uitkering, dan heeft de overheid meer mensen nodig om die uitkeringen te verdelen. Nu kunnen we nog redelijk wat mensen aannemen, want in tijden van crisis mag de begroting in de rode cijfers lopen. Maar als dadelijk de economie aantrekt, moeten we gaan bezuinigen.' En misschien al eerder. Het ministerie van AZ en LNV hebben onlangs al vacaturestops afgekondigd.
Sommige functies blijven in trek
De moeilijk vervulbare vacatures zijn niet opeens makkelijk te vullen nu het crisis is. Rijkswaterstaat heeft bijvoorbeeld een chronisch tekort aan civiel ingenieurs, met name op de locaties buiten de Randstad, aldus Hanneke Bentert, senior adviseur arbeidsmarktstrategie van Rijkswaterstaat. 'Een goede projectmanager, die de A2 kan aanleggen, met de marktpartijen kan overleggen, de contacten met omwonenden goed kan houden en de techniek begrijpt, is zeldzaam.
Rode loper
De rode loper gaat op alle overheidsniveaus nog steeds uit voor juristen, bouwtechnici, financials en ict'ers, maar juist deze groep trekt het ambtenarenbestaan niet zo. 'Voor starters bieden gemeenten goede salarissen, maar voor goede mensen met ervaring kunnen de salarissen niet concurreren met de markt. Overheidssalarissen worden immers betaald met belastinggeld.
'Ik zoek een baan' is niet genoeg
Voor de niet zo moeilijk vervulbare vacatures is de belangstelling wel toegenomen, maar overheden zijn daar helemaal niet zo blij mee. Rijkswaterstaat start dit najaar voor de tweede keer een traineeship speciaal voor technici. De belangstelling is twee of drie keer meer dan voor het eerste traineeship. 'Maar het is niet allemaal kwaliteit', zegt Esther van der Wouw, projectmanager arbeidsmarktstrategie van Rijkswaterstaat. Zij zit niet te wachten op sollicitanten die eens een gokje wagen. 'Die moeten we dan weer een nette afwijzingsbrief schrijven, dat kost ons tijd.'
Personeelsfunctionarissen letten momenteel extra op de motivatie. ‘Ik zoek een baan' is legitiem, maar niet voldoende om op aangenomen te worden. Overheden willen graag woorden horen zoals 'inhoudelijk interessant werk, 'mijzelf ontwikkelen' of 'maatschappelijk relevant werk', liefst ondersteund met voorbeelden waaruit iemands diepgaande belangstelling voor de maatschappij blijkt.
Hart voor de publieke zaak
Dat geldt des te meer voor managers en projectleiders. 'Ambtenaren vanaf een bepaald niveau werken echt bij de overheid omdat ze hart hebben voor de publieke sector', zegt Cunnen van JS Consultancy. 'Je ziet heel weinig atypische ambtenaren onder de gemeentesecretarissen, directeuren en afdelingshoofden. Overstappen op dat niveau heeft alleen kans van slagen bij iemand die genoeg heeft van het bedrijfsleven, die kiest voor de inhoud van het werk en die het salaris minder belangrijk vindt.'
Overstappen blijkt lastig
En een bankdirecteur kan ook niet zomaar een afdeling ruimtelijke ordening bij een gemeente runnen. Kennis van het beleidsterrein vinden overheden erg belangrijk, en iemand uit het bedrijfsleven zal die niet hebben. Hij heeft weer andere waardevolle kennis, maar werving- en selectiebureaus wijzen erop dat overheden het lastig vinden om in te schatten wat iemand uit het bedrijfsleven eigenlijk kan. 'Wij zeggen: kennis is te leren. Talent om met de politiek om te gaan is belangrijker. Maar we merken dat overheden zelf wat koudwatervrees hebben. De arbeidsmarkt voor de overheid is daarom heel gesloten. Er wordt weinig overgestapt, zowel van het bedrijfsleven naar de overheid als vice versa', zegt Cunnen.
Bouwpersoneel omgeschoold tot ambtenaar
Er is één project waarbij werklozen uit het bedrijfsleven wèl eenvoudig kunnen overstappen naar de overheid. De VNG is met Bouwend Nederland en de Bestuursacademie Zuid een project begonnen waarbij hbo'ers civiele techniek uit de bouwsector worden omgeschoold tot toezichthouders. In oktober moeten de eerste mensen met de opleiding beginnen. 'De overstap is betrekkelijk makkelijk', zegt du Bois. 'Mensen verschuiven van de ene kant van de tafel naar de andere. De salarissen zijn nagenoeg gelijk en bij grote gemeenten zelfs wat hoger. We moeten ze wel goed wijzen op integriteit. Ze vertegenwoordigen wel de overheid. Het moet natuurlijk niet zo zijn, dat ze hun oude collega's opdrachten toeschuiven.'
Werken bij het rijk: wat schuift dat? Bekijk hier de salarisschalen .
